Tekeningen in geschriften

tekenen op kleitabletten

Het spijkerschrift

Een kleitablet is een tablet gemaakt uit klei dat als een veelvoorkomend informatiemedium gebruikt werd bij de beschavingen uit het Nabije Oosten, zoals Sumer, Akkad, Assyrië, Babylonië en de Hettieten, maar ook daarbuiten zoals onder andere de Minoïsche- en Myceense beschaving eind 4e millennium v.Chr.

De eerste kleitabletten ontstonden in het zuiden van Mesopotamië. Het Sumerische spijkerschrift werd met wigvormige karakters gegraveerd op de tabletten, waarbij gebruik werd gemaakt van een naald. Daarna werden ze in de zon te drogen gelegd of in een oven gebakken, waardoor de tabletten keihard werden en veel langer meegingen. De hoeveelheid teksten uit het Nabije Oosten is door die duurzaamheid dan ook enorm. Daarmee onderscheiden de beschavingen hier zich van die van Egypte, Rome en Griekenland waar vooral papyrus en perkament werd gebruikt dat slechts in uitzonderlijke gevallen bewaard bleef.

Egyptische hiërogliefen

De Egyptische hiërogliefen bestaan uit een mengeling van klanktekens, pictogrammen, en ideogrammen, waar nog determinerende tekens bij komen, die complete zinnen of tekstgedeelten een geheel andere wending kunnen geven. Ze werden alleen geschreven door ambtenaren (schrijvers) die hiervoor een langdurige en zware opleiding kregen. 
Door de combinatie van deze vier verschillende mogelijke functies van een hiëroglief, bleek, nadat de kennis van het hiërogliefenschrift verloren was gegaan, de ontcijfering ervan een bijzonder lastige opgave. De vroegste hiërogliefen werden aangetroffen op de wanden van grafkelders van de eerste koningen, zoals de koning Narmer   en Hor-Aha. 
Daar vinden we ze als labels en op gebruiksvoorwerpen zoals kruiken. Hier bestaan de hiërogliefen veelal uit losse tekens (fonogrammen) die klanken weergeven en uit determinatieven.

Aan de hand van onderstaand Egyptisch alfabet zie welke tekeningen werden gebruikt om aan te tonen wat er beschreven wordt.

De maya's

Ook het Mayaschrift is een hiërogliefenschrift dat bestaat uit ongeveer 800 tekens. De hiërogliefen lijken op objecten, dierenhoofden of godenhoofden, maar vele andere lijken willekeurig te zijn gemaakt. De hiërogliefen zijn niet alleen tekens die woorden vormen, maar ze hebben ook een religieuze functie. Dit doen zij door de goden en de kosmos te verbinden met de betekenis van de karakters. 
Het Mayaschrift noemen wij ook wel een logosyllabisch schrift. Dat betekent dat het bestaat uit een combinatie van tekens, die een klank en de betekenis van een woord voorstellen, en syllabe-griefen, die lettergrepen weergeven. 

Lang dacht men dat elk afzonderlijk schriftteken voor een letter uit het alfabet stond (zie afbeelding) en dat elk teken een waarde had. Maar het toepassen van deze methode leverde onzinvertalingen op. Pas in de jaren '70 kwamen het vertalen opgang doordat er complete zinsstructuren werden ontdekt. Volgens deze zinsstructuur begonnen veel teksten met een datum die omgezet kan worden naar de Christelijke jaartelling. Daarna volgde het werkwoord, het onderwerp en een lijdend voorwerp. Met deze methode kon ongeveer 85% van alle teksten ontcijferd worden. Nu we dit weten komen we bij een belangrijke vraag: 'Hoe moeten wij dit schrift lezen?'

bronnen: wikipedia - de-mayacultuur.jouwweb.nl